In Nederland heb je twee hoofdvarianten, namelijk het Bourgondisch- en het Rijnlands carnaval. Beide hebben zo hun eigen tradities, maar kennen ook veel overeenkomsten. Hieronder vind je een overzicht van wat je bij een Nederlands carnaval kunt verwachten.

De elfde van de elfde

In Nederland begint het carnavalsseizoen op de elfde van de elfde, ofwel 11 november. Dit is de dag waarop de motto’s van dat jaar bekend worden gemaakt en de leden van de Raden van Elf voor het eerst bij elkaar komen om het aankomende feest te plannen. Deze raad bestaat uit elf leden van de carnavalsvereniging of –stichting. Dit zijn Prins Carnaval en zijn gevolg. In Maastricht wordt er elk jaar op deze datum een groot volksfeest op het Vrijhof gehouden.

Sleuteloverdracht

Op de eerste dag van carnaval (zondag) overhandigt de burgemeester symbolische de sleutel van de stad aan Prins Carnaval. Dit is het moment dat de festiviteiten echt losbarsten. In het noorden en westen van Noord-Brabant hebben steden vanaf dat moment een andere naam. Zo wordt Eindhoven tijdens carnaval Lampegat genoemd.

Tonpraoter, buutreedner en ouwoer

Voor en tijdens carnaval kun je naar een betoog. De Noord-Brabantse tonpraoters, Limburgse buutreedners en Zeelandse ouwoers houden voorstellingen in hun eigen dialect. Op een cabaretachtige wijze worden allerlei zaken besproken. Lokale bekende mensen en politici worden daarbij op de hak genomen.

Optochten

Een belangrijk onderdeel van elk carnaval zijn de optochten met praalwagens. Deze wagens zijn door de verenigingen gemaakt aan de hand van het thema van dat jaar. Niet elke optocht is op dezelfde dag of tijd, waardoor je er meerdere kunt zien.

Dweilorkesten

Een feest kan niet zonder muziek. Tijdens carnaval wordt dit verzorgd door de zogenaamde dweilorkesten. Ze zijn te vinden op straat en in cafés, en spelen veelal bekende carnavalhits. Deze hits worden vaak vergeleken met après-skimuziek.

Kleding

Het is een belangrijke traditie om je tijdens carnaval te verkleden. Hierbij mag je het zo gek maken als je zelf wilt. Bij het Bourgondisch carnaval zie je meer eenvoudige kostuums. Traditioneel is de blauwe boerenkiel met zakdoek voor de mannen. Bij het Rijnlands carnaval pakken de meeste mensen het groter aan. Ze kopen of maken zelf uitgebreide kostuums. Originaliteit speelt daarbij een grote rol.